سيد حسن حسيني خشت مسجدي:خوشبختانه كشور ايران ازلحاظ تعداد وپراكنش مراكز دانشگاهي وآموزشي و همچنين وجود افراد تحصيلكرده درمقاطع ارشد و دكتري، رتبه درخور تحسيني درسطح منطقه دارا مي باشد، دركنارآن ايجاد زيرساختارهاي تحقيقاتي وپژوهشي در بخش هاي مختلف صنايع و كشاورزي، تحقق سند چشم اندازوكسب رتبه نخست علمي وصنعتي درمنطقه، دور از دسترس نخواهد بود.
با پيروزي انقلاب اسلامي و دميدن روحيه خودباوري و اعتماد به نفس ملي، براي خودكفايي و استفاده ازظرفيت هاي منابع طبيعي و نيروهاي متخصص بومي و استفاده از الگوهاي بومي يا بومي سازي فناوريهاي جديد درسرلوحه برنامه هاي توسعه اي، نظام مقدس اسلامي قرارگرفت. درهمين راستا براي محروميت زدايي ازروستاها و توسعه كشاورزي به فرمان امام(ه)، جهادسازندگي شكل گرفت. مدل بومي تشكيلات اداري، يعني جهادسازندگي كه عليرغم شرايط بحراني كشور، كمبود امكانات ومديران جوان فاقد تجارب مديريتي، توانست با روحيه انقلابي، تعهد، مردمي بودن و تشخيص صحيح نيازهاي كشاورزي و عمراني روستاهاي كشور درآن مقطع زماني، به عنوان يك الگوي تشكيلات اداري بومي، درمجموع موفق عمل نمايند، شايد از يك نگاه، بتوان گفت انحلال يا ادغام جهادسازندگي، يك نقطه ضعف يا عدم اعتماد به توانايي ها وخلاقيت هاي نيروهاي متخصص بومي، بوده است.
اكنون بيش از چندين دهه از طرح موضوع "چگونگي ارتباط و تعامل دانشگاه و بخش صنايع وكشاورزي كشور" مي گذرد. مقالات متعددي توسط اساتيد و صاحب نظران به رشته تحريردرآمده و سمينارهاي بسياري دراين خصوص برگزارشده است. حال سئوالي كه وجود دارد اين است، چرا عليرغم همه اين تلاشها، دانش ويافته هاي علمي دانشمندان مراكزدانشگاهي و موسسات تحقيقاتي وزارتخانه ها، نتوانسته آنطوركه مورد انتظاربوده با بخش هاي توليدي مرتبط و متناسب با نيازهاي جامعه كشاورزي وصنايع، به امرتحقيق، ترويج وآموزش بپردازند.
آنچه كه از بررسي سوابق موضوع بر مي آيد، نشان ازآن دارد كه غالب صاحب نظران برموانع و چالش هاي اساسي اين معضل واقف بوده، اما راه برون رفت از كلاف سردرگم و بهم پيچيده، " تحقيق، ترويج ، آموزش و انتقال فناوري و دانش"، براي تعامل با جامعه صنعتي و كشاورزي بومي را با توجه به ساختارهاي نامناسب اداري دستگاههاي دولتي (كه متاسفانه كپي تشكيلات اداري مدلهاي خارجي مي باشند)، را براحتي نمي توانند پيدا نمايند.
براي روشن ترشدن موضوع" پيچيدگي و شفاف نبودن ماموريت هاي مراكزدانشگاهي و مراكزتحقيقاتي فعال دربخش كشاورزي وصنعت"، لازم است اين مطلب يادآوري شود كه درشرايط فعلي، موسسات متعدد تحقيقاتي درزيرمجموعه وزارتين جهاد كشاورزي و صنايع، و همچنين دانشكده هاي كشاورزي وصنعتي، با سياست هاي مستقل پژوهشي وآموزشي وزارت علوم ، فعال مي باشند. در هردوي اين مجموعه ها، طرحهاي تحقيقاتي و پژوهشي (دروزارت علوم" مقاله هاي آموزشي و پژوهشي" ودرموسسات تحقيقاتي" طرحها ومقالات پژوهشي")، توسط اعضاي هيات علمي چاپ واجرا مي شود، كه در هيچ دبيرخانه يا گروه مطالعاتي مشتركي به بحث وتبادل نظر گذاشته نشده است، و هرمجموعه برحسب اعتبار تخصيصي و اولويت هاي سازماني خود، كارهاي مطالعاتي و پژوهشي و يا آموزشي را انجام مي دهند.
بسياري مقالات علمي وپژوهشي اساتيد دانشگاهها و ديگر صاحب نظران علمي كشور، كه درنشريه هاي معتبرداخلي و خارجي چاپ و منتشرشده و مي شوند، و لذا به علت فراهم نبودن زمينه هاي اجرا، پس از مدتي درقفسه كتابخانه ها، خاك مي خورند.
واقعيت اين است كه براي برون رفت ازوضع موجود، نياز به تعديل دستگاههاي موازي، تحول و تجديد نظرجدي درچگونگي ارتباط و تعامل بخش هاي تحقيقاتي، پژوهشي، آموزشي و ترويج مراكز دانشگاهي و موسسات تحقيقاتي وابسته به وزارتخانه ها، درراستاي تعريف و طراحي ساختار متناسب با نيازهاي بومي، براي ايجاد ارتباط دوسويه مراكزتحقيقاتي و آموزشي با تشكل هاي صنفي، با هدف رفع موانع و چالش هاي موجود، مي باشد.
به عبارت ديگر، دربخش كشاورزي، وزارت جهاد كشاورزي به عنوان متولي كشاورزي، و دربخش صنعت، وزارت صنايع به عنوان متولي صنعت كشور، لازم است كليه موسسات تحقيقاتي كشاورزي وصنايع رادرغالب دو موسسه تعريف وسازماندهي نموده، وسپس اولويت هاي تحقيقاتي، آموزشي وترويجي كوتاه مدت، ميان مدت و بلند مدت فعاليت هاي كشاورزي وصنعت را، متعاقب رايزني ونشست هاي كارشناسي با محققين وصاحب نظران، به وزارت علوم اعلام ، تا ازآن طريق به دانشگاههاي سراسركشور جهت اجرا ابلاغ شود. و مسلما" براي تامين نيازهاي مورد اشاره دستگاههاي متولي بخش كشاورزي وصنعت، مراكزدانشگاهي نيز مي بايست صرفا" در چارچوب نيازها وخلاء هاي ابلاغي، به پژوهش، تحقيق ، آموزش وترويج يافته هاي علمي، بپردازند.
درنتيجه براي محقق شدن ارتباط وتعامل دوسويه مراكزعلمي با بخش توليدات كشاورزي و صنعتي كشور، و انجام پژوهش، تحقيق و آموزش براساس نيازهاي جامعه، لازم است: نخست موسسات تحقيقات صنعتي وكشاورزي متعدد وزارتخانه هاي صنايع وكشاورزي، به دو موسسه تقليل يافته ودرقدم بعدي، كليه طرحهاي پيشنهادي پژوهشي، آموزشي و ترويجي كشور،در بلند مدت، ميان مدت وكوتاه مدت دربخشهاي صنعت وكشاورزي، در" دبيرخانه هاي دائمي اتاق فكر" با عضويت نماينده وزارتين علوم و جهادكشاورزي، معاونين پژوهشي وآموزشي دانشگاهها و نماينده موسسات تحقيقات صنعتي وكشاورزي و نماينده تشكل هاي مرتبط حسب ارتباط موضوع(دبيرخانه اتاق فكركشاورزي به دبيري وزارت جهادكشاورزي ودبيرخانه اتاق فكرصنعت به دبيري وزارت صنايع)طرح موضوع شده، و مصوبه هاي دبيرخانه هاي مذكور، پس ازابلاغ توسط وزيرمربوطه، براي كليه موسسات تحقيقاتي ومراكزدانشگاهي لازم الاجرا بوده، وتمامي برنامه هاي تحقيقاتي و آموزشي صرفا" درچارچوب مصوبات فوق، موردتاييد و اجرا خواهد بود.
درمرحله سوم، دانشكده هاي كشاورزي و صنعتي درقالب پروژه هاي مشترك، با همكاري دستگاههاي دولتي ذيربط، موسسه تحقيقات و فرمانداري شهرستان و مشاركت بخش خصوصي، طرحهايي تحت عنوان" مراكزصنعتي پايلوت" يا" مزارع پايلوت" انتخاب، ونتايج يافته هاي تحقيقاتي، را براي ترويج و بكارگيري توسط توليدكنندگان، درآن مكانهاي انتخاب شده به اجرا درآورده وسپس به منظور ارزيابي نقاط قوت وضعف پروژه هاي انجام شده، درسه ماهه چهارم سال نيز، كارگاههاي آموزشي، همايش هاي ملي ومنطقه اي، با حضورصاحب نظران و صنعت گران ويا كشاورزان نمونه، تشكيل گردد.
سيد حسن حسيني خشت مسجدي