محمد خردمندی -بنا بر اظهارات روانشناسان و متخصصان علوم تربيتي در دوران بلوغ ، عقايد و القائات نقش و نفوذ فوق العاده اي در تعيین و تغيیر بينش و منش جوانان داشته و گرايشات و جهت گيري هاي آينده آنان را شكل مي دهد كه مي توان گفت شخصيت و نوع زندگي آنان در اين دوره تكوين مي يابد .

گردآورنده : محمد خردمندی
کارشناس پزوهش اداره کل تبلیغات اسلامی استان مازندران

بسم الله الرحمن الرحیم
بنا بر اظهارات روانشناسان و متخصصان علوم تربيتي در دوران بلوغ ، عقايد و القائات نقش و نفوذ فوق العاده اي در تعيین و تغيیر بينش و منش جوانان داشته و گرايشات و جهت گيري هاي آينده آنان را شكل مي دهد كه مي توان گفت شخصيت و نوع زندگي آنان در اين دوره تكوين مي يابد .
جواني ارزش ويژه اي دارد كه نمايش نوعي زندگي است كه براي خود زيبايي وعظمتي دارد ومي تواند تكامل آينده آدمي را رهبري كند .
جواني ارزشي است كه مي تواند طرز تفكر ما را درباره زندگي عميق تغيیر دهد . همچنانکه جنبه های مثبت شخصیت جوان نباید باعث غرور و خودپسندی او گردد . توجه حساسیت ها ضعف ها و نقاط منفی نیز نباید عزت نفس او را کاهش داده در نتیجه وی خود را کمتر و پایین تر از آنچه هست می تواند باشد ببیند . لذا با توجه به این نکته که هیچ کس کامل نیست می تواند او را آرامش دهد و جوانی به یقین یکی از نعمت های بسیار بزرگ الهی و هم ردیف صحت و سلامتی است . چنانچه امام علی (ع) می فرماید : دو چیز است که قدر و قیمت و شأن آن را هیچ کس نمی شناسد مگر کسی که آن دو را از دست داده باشد ، یکی جوانی و دیگری تندرستی .
لذا در می یابیم که دوران جوانی از پرشکوه ترین و طلایی ترین دوران زندگی انسان هاست . مباد که این فرصت گرانبها به سستی ، بطالت ، غفلت و گناه بگذرد که حاصلش درد و دریغ باشد و اشک و حسرت و ندامت.
جواني به كمك تخيل قوي و كنجكاوي متغير دوراني است عالي که مي توان آن را دوران تغيیر روحي ناميد . جواني انديشه هاي جديد ، نظريات بديع ، احترامات آينده و خلاصه آنچه پيام آور سرنوشت هاست در دوران جواني تدوين مي گردد . سر انجام در اين دوران است كه رفتارهاي اساسي ما در برابر زندگي شكل مي گيرد از جمله عنصر پويايي را تشكيل مي دهد . چشمه شادابي و هيجان نيرو را افزايش مي دهد . حرارت و ركود و جمود را افزايش مي دهد . كمال و پختگي را تغير مي دهد .
پيامبر اكرم (ص) كه حقايق را با نور وحي و الهام مي ديدند به اين واقعيت توجه و آگاهي كامل داشته و در بعضي از روايات در اين باره سخن گفته اند چنانچه مي فرمايند اوصيكم بالشبان خيرا فانهم ارق افتده ان الله بعثني بشيرا و نذيرا محالفني الشبان ( به شماها درباره جوانان و نيكي سفارش مي كنم كه آنها دلي رقيق تر و قلبي فضيلت پذيرتر دارند . خداوند مرا به پيامبري بر انگيخت تا مردم را به رحمت الهي بشارت دهم و از عذابش بترسانم . جوانان سخنانم را پذيرفتند و با من پيمان بستند ) .
حضرت علي (ع) در اين باره مي فرمايند . عليك بلاحداث فانهم اسرع الي كل خير ( برتو باد توجه به نسل جوان زيرا جوانان سريعتر به خير و صلاح مي گرايند و حق را مي پذيرند) .
امام صادق (ع) مي فرمايند . بادروا اولادكم بالحديث قبل ان يسبقكم اليهم المرحبه (به فرزندان خود هرچه زودتر بياموزيد قبل از آنكه مخالفين بر شما سبقت گيرند و دلهاي فرزندان شما را به سخنان نادرست اشغال نمايند). بنابراين با توجه به مطالب اشاره شده و اينكه جمع وسيعي از جمعيت ايران اسلامي را گروه هاي سني جوانان و نوجوانان تشكيل مي دهد و اين جمعيت همچنان بسوي فزوني است و با عنايت به اينكه اغلب سياستمداران و برنامه ريزان فرهنگي و اجتماعي استعمار تهاجم گسترده فرهنگي را عليه جوانان تدارك ديده اند لذا هوشياري و توجه ويژه مسؤولين و دست اندركاران فرهنگي اجتماعي كشور ( به طور اعم ) و متصديان و متوليان امر تبليغ (بطور اخص) است كه ارشاد و هدايت صحيح آنان را از اصلي ترين برنامه هاي تبليغاتي و تعليماتي خود قرار داده و ضمن رفع نيازهاي مادي و معنوي اين سرمايه عظيم كشور با موضعي پدرانه و محبت آميز و با سعه صدر و آغوشي باز آنان را نسبت به احكام و معارف اسلامي و آرمانهاي مقدس نظام مقدس جمهوري اسلامي که خونبهاي جوانان پاك نسل اول انقلاب بوده را آگاه و علاقمند نموده و از دام صيادان پليد استعمار نجات دهند .
حضرت امام جوانان را بزرگترين ذخاير اسلام و انقلاب به شمار مي آوردند كه در اين ميان روحانيون و مبلغان آگاه و دلسوز كه رسالت تعليم و معرفت و معنويت مردم را از انبياء و اولياء به ارث برده اند بيش از سايرين در تعيین و ترسيم ارزشهاي فرهنگي نسل جوان و به تبع رشد و شكوفايي فرهنگي و اجتماعي جامعه موثر و تعيین كننده خواهند بود ودر منشور دوم انقلاب خطاب به علما و روحانيون مي فرمايند : (علما و روحانيون انشاءالله به همه ابعاد و جوانب مسؤوليت خود آشنا هستند ولي از باب تذكر و تاكيد عرض ميكنم امروز كه بسياري از جوانان و انديشمندان در فضاي آزاد كشور اسلامي مان احساس مي كنند كه مي توانند انديشه هاي خود را در موضوعات و مسايل مختلف اسلامي بيان دارند با روي گشاده و آغوش باز حرفهاي آنان را بشنوند و اگر بيراهه مي روند با بياني آكنده از محبت و دوستي راه راست اسلامي را نشان دهيد و بايد به اين نكته توجه كنيد كه نمي شود عواطف و احساسات معنوي و عرفاني آنان را ناديده گرفت). (با مهر پدري و الفت با آنان برخورد كنيد . در غير اينصورت خداي ناكرده به دام ليبرالها ، ملي گراها و يا چپ و منافقين مي افتند وگناه اين كمتر از التقاط نيست)
وقتي مي توانيم به آ ينده كشور و آينده سازان اميدوار شويم كه به آنان در مسايل گوناگون بها دهيم و از اشتباهات و خطاهاي كوجك آنان بگذريم و به همه شيوه هاي اصولي كه منتهي به تعليم و تربيت صحيح آنان مي شود احاطه داشته باشيم .
چند توصيه
1 - سادگي ، آراستگي و نظافت ظاهري نيز از عوامل عمده و اساسي جلب و جذب مخاطب خصوصا جوانان مي باشد.
2- آگاهي و اطلاع از رويدادها و حوادث مهم سياسي ، اجتماعي روز از لوازم مهم توفيق مبلغ در امر تبليغ به شمار مي آ يد .
3- رابطه مبلغ با جوانان و نوجوانان مي بايست بر پايه انس ، الفت ، محبت و دوستي باشد تا زمينه هاي نفوذ و تاثير پيام و نيز تربيت و تزكيه مخاطبين را فراهم آورد .
4 – بلاغت و فصاحت و رعايت سادگي و در عين حال شيوايي در بيان نقش بسيار مهمي در تجسم و توصيف محتواي پيام دارد كه نبايد از نظر دور بماند .
5 – رعايت اجمال و اختصار در بيان مطالب مانع كسالت و خستگي مخاطب و موجب تفهيم بهتر آن ميشود .
6 – استفاده به موقع و مناسب از حركات سر ، دست و... به منظور تفهيم و توصيف هر چه بهتر پيام .
7 – اسفاده از شعر ، قصه و حكايت در انتقال پيام .
8 – درك و شناخت مشكلات ، معضلات ، نارسا يي ها و نيازهاي مادي و معنوي مخاطبين .
9 – عنايت به موفقيت و مقتضيات مكان و زمان .
10 – تنظيم و تقسيم بندي مطالب و پرهيز از پراكنده گويي وشتاب زدگي در ابلاغ پيام .
11 – پرهيز از تكرار در تمامي زمينه ها و عناصر و ابعاد ابلاغ پيام نظير سخن ، گفتار ، انتخاب مطالب و...
12 – ضمن حضور طلاب و ائمه جمعه در مدارس و دانشگاهها رعايت اختصار در ايراد سخنراني ومسأله گويي و همچنين اقامه نماز جماعت و ادعيه را بنمايند .
13 – ارتبا ط مستمر روحانيت با مردم علي الخصوص با جوانان متعهد و دلسوز در جهت رفع شبهات فرهنگي ، سياسي ، اجتماعي و ...

باآرزوی توفیق الهی